Wanneer je hoger in de bergen komt, neemt de luchtdruk af. Daardoor bevat iedere ademhaling minder zuurstof dan je lichaam gewend is. Dat is een heel normaal natuurkundig verschijnsel en iedereen krijgt daarmee te maken, ongeacht leeftijd, conditie of ervaring.

Je lichaam heeft tijd nodig om zich aan deze nieuwe omstandigheden aan te passen. Dat proces noemen we acclimatiseren. Tijdens het acclimatiseren maakt je lichaam onder andere extra rode bloedcellen aan, zodat zuurstof efficiënter door het lichaam kan worden vervoerd.

Stijg je tijdens de Everest Basecamp Trek echter sneller dan je lichaam zich kan aanpassen, dan kunnen klachten van hoogteziekte ontstaan.

Dat betekent overigens niet dat je iets verkeerd hebt gedaan. Hoogteziekte kan iedereen overkomen. Zelfs ervaren bergwandelaars of topsporters zijn hier niet immuun voor. Het is dan ook een hardnekkige misvatting dat een uitstekende conditie bescherming biedt tegen hoogteziekte.

Wat wij tijdens onze reizen juist vaak zien, is dat fanatieke sporters soms de neiging hebben om te snel te willen lopen. En juist dat kan ervoor zorgen dat het lichaam minder goed de kans krijgt om aan de hoogte te wennen.

Daarom zeggen wij tijdens onze trekkingen regelmatig:

De Himalaya beloont niet de snelste wandelaar, maar degene die zijn lichaam de tijd geeft om zich aan te passen.

Dat is misschien wel de lastigste vraag om te beantwoorden, omdat ieder lichaam anders reageert op hoogte. Er bestaat geen formule waarmee je vooraf kunt voorspellen of iemand wel of geen klachten zal krijgen. Toch zijn er een aantal factoren die een belangrijke rol spelen.

Bij de Everest Base Camp Trek start je na de vlucht naar Lukla al op een hoogte van ongeveer 2.860 meter. Vanaf de eerste wandeldag bevind je je dus al relatief hoog in de Himalaya. In de dagen daarna stijg je geleidelijk verder naar onder andere Namche Bazaar (3.440 meter), Dingboche (4.410 meter) en uiteindelijk Everest Base Camp (5.364 meter).

Juist omdat je al vroeg op grotere hoogte bent, vinden wij een goed opgebouwd reisprogramma ontzettend belangrijk. Daarom plannen wij bewust tijdens de Everest Basecamp Trek extra acclimatisatiedagen in Namche Bazaar en Dingboche. Tijdens deze dagen maken we een wandeling naar een hogere hoogte en keren we daarna terug om lager te slapen. Dit principe – climb high, sleep low – geeft je lichaam extra tijd om zich aan de hoogte aan te passen.

Daarnaast wandelen we in een rustig tempo. Niet omdat dat gezellig is, maar omdat een gecontroleerde stijging de kans op hoogteziekte helpt verkleinen. Onderweg letten onze gidsen bovendien goed op hoe iedereen zich voelt. We bespreken dagelijks eventuele klachten en nemen signalen altijd serieus.

Betekent dit dat hoogteziekte helemaal niet voorkomt? Nee. Dat zou niet eerlijk zijn om te zeggen. Wel zien we dat een goede voorbereiding, voldoende drinken, goed eten, een rustige hoogteopbouw en het volgen van de adviezen van de gids de kans op ernstige klachten aanzienlijk kunnen verkleinen.

Eén van de grootste misverstanden over hoogteziekte is dat mensen denken dat je ineens ernstig ziek wordt. In werkelijkheid begint hoogteziekte meestal heel geleidelijk. De eerste signalen lijken vaak op klachten die je misschien ook wel eens hebt ervaren na een slechte nachtrust of een zware inspanning. Juist daardoor worden ze soms onderschat.

Veelvoorkomende eerste symptomen zijn:

• Hoofdpijn
• Verminderde eetlust
• Misselijkheid
• Vermoeidheid
• Duizeligheid
• Slecht slapen

Het is belangrijk om te weten dat deze klachten niet automatisch betekenen dat je direct moet afdalen. Tijdens een trekking boven de 3.000 meter is het heel normaal dat je lichaam moet wennen aan de hoogte. Een lichte hoofdpijn of een wat mindere eetlust kan daar onderdeel van zijn.

Waar het om gaat, is hoe de klachten zich ontwikkelen.

Worden de klachten erger? Blijven ze aanhouden? Of voel je je juist beter nadat je voldoende hebt gedronken, gegeten en gerust?

Tijdens onze trekkingen besteden we hier iedere dag aandacht aan. Onze Nepalese gidsen vragen regelmatig hoe iedereen zich voelt en houden de groep goed in de gaten. Dat doen ze niet omdat ze wantrouwend zijn, maar omdat hoogteziekte iets is wat je liever vóór bent dan achteraf moet oplossen.

Wij moedigen deelnemers dan ook altijd aan om eerlijk te vertellen hoe ze zich voelen. Soms vinden mensen het lastig om dat te doen, omdat ze bang zijn dat de groep op hen moet wachten of omdat ze koste wat kost Everest Base Camp willen bereiken. Juist dat proberen wij te voorkomen.

In de Himalaya is eerlijk zijn over hoe je je voelt geen teken van zwakte, maar van verstandig omgaan met jezelf en met de groep.

Misschien is dit wel de belangrijkste vraag van deze hele blog. Hoewel niemand hoogteziekte volledig kan uitsluiten, kun je zelf ontzettend veel doen om de kans erop te verkleinen.

Wij geloven niet in één wondermiddel. Hoogteziekte voorkomen is juist een combinatie van meerdere factoren die samen een groot verschil maken.

1. Wandel rustig

Dit klinkt misschien vanzelfsprekend, maar het is waarschijnlijk het belangrijkste advies dat we kunnen geven.

Veel mensen beginnen vol enthousiasme aan de trekking en voelen zich de eerste dagen nog sterk. Het is dan verleidelijk om sneller te lopen dan eigenlijk verstandig is. Juist op hoogte werkt dat vaak averechts.

Tijdens onze reizen zeggen we regelmatig:

“Loop niet op kracht, maar op ademhaling.”

Kun je tijdens het wandelen nog rustig een gesprek voeren? Dan zit je meestal in een goed tempo.

2. Drink voldoende

Op hoogte verlies je ongemerkt veel vocht. Niet alleen doordat je meer transpireert, maar ook doordat je sneller ademt.

Daarom adviseren wij om gedurende de dag regelmatig water te drinken. Wacht niet tot je dorst krijgt, want dan loop je eigenlijk al achter.

3. Luister naar je lichaam

Dit klinkt eenvoudig, maar blijkt in de praktijk soms het lastigste.

Veel deelnemers willen graag doorzetten. Dat is een mooie eigenschap, maar in de Himalaya is verstandig omgaan met je lichaam belangrijker dan doorzettingsvermogen.

Voel je je niet lekker? Geef dat aan.

Onze gidsen zijn er niet alleen om de route te wijzen. Zij zijn er juist ook om samen met jou te beoordelen hoe het gaat en welke keuze op dat moment verstandig is.

4. Neem de tijd om te acclimatiseren

Wij zien acclimatiseren niet als een verplichte rustdag.

Integendeel.

Wij vinden dit misschien wel de belangrijkste dagen van de hele trekking.

Tijdens de acclimatisatiedagen maken we bewust een wandeling naar een hogere hoogte en dalen daarna weer af om lager te slapen. Juist daardoor krijgt het lichaam de kans om zich beter aan te passen aan de ijlere lucht.

Veel deelnemers vinden deze dagen achteraf bovendien verrassend mooi. Je bezoekt plekken waar veel andere wandelaars niet komen en geniet onderweg van indrukwekkende uitzichten op de Himalaya.

Wanneer je verschillende aanbieders van de Everest Base Camp Trek met elkaar vergelijkt, zul je merken dat niet ieder reisprogramma hetzelfde is. Sommige trekkingen zijn een paar dagen korter dan andere. Op papier lijkt dat aantrekkelijk. Minder vakantiedagen opnemen en soms ook een lagere reissom.

Toch vinden wij dat je bij een trekking naar ruim 5.300 meter niet alleen naar de prijs of de duur moet kijken. Minstens zo belangrijk is de manier waarop de trekking is opgebouwd.

Bij Nepal Specialist hebben wij er bewust voor gekozen om voldoende tijd in te bouwen voor acclimatisatie. Daarom overnachten we extra in Namche Bazaar en Dingboche. Tijdens deze dagen maken we acclimatisatiewandelingen naar een hogere hoogte, waarna we terugkeren naar hetzelfde dorp om te overnachten.

Dat doen we niet omdat het programma anders te kort zou zijn. Dat doen we omdat wij geloven dat een goede hoogteopbouw één van de belangrijkste voorwaarden is voor een veilige én plezierige trekking.

Daarnaast kiezen wij bewust voor vertrekperiodes buiten het hoogseizoen. Niet alleen omdat het dan rustiger is op de wandelpaden en in de theehuizen, maar ook omdat wij zelf vinden dat een trekking veel meer tot zijn recht komt wanneer je de ruimte hebt om in alle rust van de Himalaya te genieten.

Wij begeleiden deze reizen omdat we zelf gek zijn op de bergen. Juist daarom maken we keuzes waarvan wij denken dat ze bijdragen aan de mooiste ervaring voor onze deelnemers.

Dit is een vraag die we tijdens vrijwel iedere voorbereidingsdag krijgen. Niet zo gek ook, want op internet lopen de meningen hierover behoorlijk uiteen. De één zweert erbij, terwijl de ander het juist afraadt. Onze visie is eigenlijk heel eenvoudig.

Wij adviseren niet om Diamox preventief te gebruiken.

Dat betekent overigens niet dat Diamox geen goed medicijn is. Het kan een waardevolle rol spelen wanneer iemand daadwerkelijk klachten van hoogteziekte ontwikkelt of wanneer een arts dit vooraf adviseert. Preventief innemen vinden wij in de meeste gevallen echter niet nodig. Waarom?

Omdat Diamox ook bijwerkingen kan geven. Denk aan tintelingen in handen en voeten, vaker moeten plassen, minder eetlust, diarree, een veranderde smaakbeleving of een licht vermoeid gevoel. En eerlijk gezegd vinden wij het zonde om medicijnen te gebruiken als daar geen duidelijke aanleiding voor is.

Wij geloven veel meer in een goede voorbereiding. Door fit aan de start van de Everest Basecamp Trek te staan, door rustig te wandelen, voldoende te drinken, goed te eten, aandacht te besteden aan je ademhaling en vooral goed naar je lichaam te luisteren, verklein je de kans op hoogteziekte al aanzienlijk. In combinatie met een goed opgebouwd reisprogramma is dat volgens ons de beste basis.

Uiteraard ben je altijd vrij om hierin je eigen keuze te maken. Gebruik je Diamox of overweeg je dit tijdens de trekking? Bespreek dit dan altijd met onze reisbegeleider en de Nepalese gids. Zo weten zij welke medicatie je gebruikt en kunnen ze daar, indien nodig, rekening mee houden.

Gebruik je medicijnen vanwege een medische aandoening of twijfel je of Diamox voor jou geschikt is? Overleg dan altijd vooraf met je huisarts of behandelend arts. Wij kunnen en mogen hierover geen medisch advies geven.

Ondanks alle voorzorgsmaatregelen kan het natuurlijk gebeuren dat je in Nepal toch klachten krijgt die passen bij hoogteziekte. Dat hoeft gelukkig niet direct te betekenen dat je trekking voorbij is.

Het belangrijkste is dat je de klachten serieus neemt en deze direct meldt aan de gids/reisleider. Samen beoordelen we hoe het met je gaat en welke stappen verstandig zijn. Soms is een extra rustmoment voldoende. In andere gevallen besluiten we om niet verder te stijgen en eerst af te wachten hoe je lichaam reageert.

Blijven de klachten aanhouden of nemen ze toe? Dan is afdalen de veiligste keuze. Dat klinkt misschien als een teleurstelling, maar in de Himalaya geldt één gouden regel:

Geen enkele berg is belangrijker dan je gezondheid.

Onze Nepalese gidsen/reisleiders zijn ervaren in het herkennen van hoogteziekte en beschikken over communicatiemiddelen en veiligheidsmateriaal om indien nodig snel te handelen. Daarnaast wordt tijdens onze trekkingen altijd gekeken naar de situatie van dat moment. Geen deelnemer is hetzelfde en geen lichaam reageert hetzelfde op hoogte.

Juist daarom kiezen wij ervoor om geen onnodige risico’s te nemen. Wij begeleiden liever iemand veilig terug naar een lagere hoogte dan koste wat kost Everest Base Camp proberen te bereiken.

Opvallend genoeg ervaren veel deelnemers deze aanpak juist als een geruststelling. Je weet dat je er niet alleen voor staat en dat er onderweg voortdurend wordt meegedacht.

Hoogteziekte is misschien wel de grootste zorg van mensen die voor het eerst naar de Himalaya reizen. Dat begrijpen wij heel goed. Tegelijkertijd merken we dat er ook veel onnodige spanning ontstaat door verhalen op internet of ervaringen van anderen.

De werkelijkheid is gelukkig een stuk genuanceerder. Hoogteziekte kan iedereen overkomen. Leeftijd, conditie of wandelervaring bieden daarvoor geen garantie. Wat wél een groot verschil maakt, is de manier waarop je de trekking benadert.

Een goede voorbereiding, een rustig wandeltempo, voldoende drinken, luisteren naar je lichaam en een goed opgebouwd reisprogramma zijn volgens ons de belangrijkste ingrediënten voor een veilige trekking.

Daarom besteden wij tijdens onze reizen zoveel aandacht aan acclimatisatie. Niet omdat het moet, maar omdat we willen dat je optimaal kunt genieten van alles wat de Everest-regio te bieden heeft.

Want uiteindelijk draait de Everest Base Camp Trek niet alleen om het bereiken van Base Camp. Het gaat om de complete reis in Nepal. De indrukwekkende bergen, de gastvrije Sherpa-cultuur, de sfeervolle theehuizen en de onvergetelijke momenten die je onderweg beleeft.

En geloof ons…  Die herinneringen zijn veel mooier wanneer je onderweg goed voor jezelf hebt gezorgd.